Wespen:

Soorten, herkenning, nestgedrag en bestrijding

Er bestaan wereldwijd honderden wespensoorten, maar in onze streken hebben we vooral te maken met de zogenaamde sociale wespen. Dit zijn de wespen die we kennen uit onze tuinen, terrassen en zolders — en die in de zomer voor de nodige overlast kunnen zorgen.

Sociale wespen: leven in groep

In tegenstelling tot solitaire wespen, die alleen leven, vormen sociale wespen grote kolonies.
Een nest van sociale wespen kan variëren van enkele honderden tot zelfs enkele duizenden individuen. Dankzij deze aantallen kunnen ze zich goed verdedigen en zijn ze in staat om indrukwekkende nesten te bouwen van gekauwd hout en speeksel.

Hoe herken je een sociale wesp?

De meest kenmerkende eigenschap van de sociale wesp is het geel-zwart gestreepte achterlijf.
Dit opvallende patroon dient als waarschuwingssignaal voor mogelijke vijanden.
Sociale wespen hebben ook een slanke taille en bewegen hun vleugels in rust in lengterichting — een goed onderscheidend kenmerk ten opzichte van bijen, die doorgaans iets ronder en behaard zijn.

Waar bouwen wespen hun nest?

Sociale wespen kiezen bij voorkeur beschutte, droge plekken voor hun nest.
Veelvoorkomende nestplaatsen zijn:

• Spouwmuren en dakranden
• Zolders en schuren
• Onder de grond (in muizengangen of aardhopen)
• In tuinhuisjes of brievenbussen

Een wespennest begint in het voorjaar klein — ter grootte van een golfbal — en groeit gedurende de zomer snel uit tot een indrukwekkende constructie ter grootte van een voetbal of groter.

Overlast door wespen: wanneer ingrijpen?

Wespen zijn op zich nuttige insecten. Ze eten andere insecten en dragen bij aan bestuiving.
Toch kan een nest op of nabij de woning voor gevaarlijke situaties zorgen, zeker voor mensen die allergisch zijn voor wespensteek.
Ingrijpen is aan te raden wanneer:

• Het nest zich bevindt op een drukbezochte plek
• Er kinderen of huisdieren regelmatig in de buurt komen
• Iemand in het huishouden allergisch is voor insectensteken
• Het nest zichtbaar groeit en wespen agressief worden

Wespenbestrijding: zelf doen of professional inschakelen?

Kleine nesten op makkelijk bereikbare plaatsen kunnen soms zelf behandeld worden met een speciaal wespenspray / -poeder.
Belangrijk daarbij is om dit altijd bij valavond of vroeg in de ochtend te doen, wanneer de wespen minder actief zijn. Draag beschermende kleding en benader het nest rustig.

Bij grotere nesten, nesten in de spouwmuur of bij twijfel is het sterk aan te raden een professionele wespenbestrijder in te schakelen.
Een expert beschikt over de juiste middelen en beschermingsuitrusting om het nest veilig en effectief te verwijderen/behandelen.

Wespennest verwijderen: wat mag en wat niet?

Een leeg wespennet — na de winter — mag je gewoon zelf verwijderen.
Wespen keren namelijk nooit terug naar een oud nest.
Een bewoond nest verwijderen is echter gevaarlijk en vereist de nodige voorzichtigheid of professionele hulp..

Preventie: wespen weren uit huis en tuin

Wil je voorkomen dat wespen een nest bouwen bij jou thuis?
Een aantal preventieve maatregelen helpen:

• Controleer elk voorjaar dakranden, spouwmuren en schuren op jonge nesten
• Speur de zolder af.
  Doe vanaf mei/juni het licht aan op zolder en kijk of er wespen rond de lamp vliegen
• Sluit kieren en openingen in de gevel af met gaas of speciale bijenbekjes
• Houd suikerrijke etenswaren buiten bedekt
• Vermijd het gebruik van zoete parfums en felle kleuren in de buurt van wespen